Yöntem & Doğrulama
İnternette futbol hakkında yazılan çoğu "nasıl olunur" içeriği kaynaksız, tarihsiz ve bayattır. Bir yerden kopyalanmış, güncellenmemiş, doğrulanmamış.
EkoFutbol'un tek ayrıştırıcı iddiası şudur: hakkını veremediğimiz veriyi yazmayız. Bu sayfa, o iddianın nasıl uygulandığını anlatır.
1. Veri Sıcaklığı
Her içerik bir veri sıcaklığı etiketi taşır. Çünkü "ofsayt nedir" ile "hakemlik başvuru ücreti ne kadar" aynı türden bilgi değildir. Biri yıllarca değişmez, diğeri her yıl değişir.
Kavram, yöntem, ilke. Taktik prensipleri, mevki profilleri, ekonomi modelleri. Yıllarca geçerli. Yıllık doğrulama yeterli.
TFF, FIFA veya IFAB kuralına bağlı. Ücret, yaş sınırı, sınav tarihi, lisans kademesi. 6 ayda bir kontrol zorunlu.
⚠ Mevzuat Kuralı — En Sert Kuralımız
"Mevzuata bağlı" etiketli bir sayfada, resmî kaynak URL'si ve son doğrulama tarihi olmadan hiçbir somut sayı yayınlanmaz.
Yani: antrenörlük kursunun ücretini, hakemlik başvurusunun yaş sınırını veya menajerlik sınavının tarihini hafızadan yazmayız. Ya resmî kaynaktan doğrularız ve tarihini yazarız, ya da o sayıyı hiç yazmayız — sizi doğrudan resmî kaynağa yönlendiririz.
Neden? Çünkü yanlış bir ücret bilgisi yüzünden başvuruyu kaçıran bir gence "internette öyle yazıyordu" demek, bir yayıncı için kabul edilemez. Bu kural bir yayın disiplinidir; site inşa edilirken otomatik denetlenir.
2. Veri Kaynakları — Açık Lisanslı ve Kamuya Açık Resmî Kaynaklar
EkoFutbol lisans veya abonelik gerektiren hiçbir ticari veri sağlayıcısı kullanmaz. Tüm istatistik ve arşiv verisi kamuya açık veya CC0 (kamu malı) kaynaklardan gelir.
| Kaynak | Erişim Türü | Lisans Türü | Kullanım | Yeniden Dağıtım |
|---|---|---|---|---|
| martj42/international_results | Açık depo | CC0-1.0 (kamu malı) | A Milli maç arşivi (645 maç, 1923-2026) | Serbest |
| footballcsv/cache.footballdata | Açık depo | CC0-1.0 (kamu malı) | Süper Lig maç arşivi (1994-95 → 2023-24) | Serbest |
| Türkiye Futbol Federasyonu | Kamuya açık web | Telif saklı — açık lisans DEĞİL | Fikstür, sezon takvimi, mevzuat yönlendirmesi | Yeniden dağıtılmaz — yalnızca atıf ve bağlantı |
| FIFA | Kamuya açık web | Telif saklı — açık lisans DEĞİL | Dünya Kupası 2026 sonuçları, menajerlik mevzuatı | Yeniden dağıtılmaz — yalnızca atıf ve bağlantı |
| IFAB — Laws of the Game | Kamuya açık web | Telif saklı — açık lisans DEĞİL | Oyun kuralları (2026/27) — özet ve atıf | Kural metni kopyalanmaz; özetlenir ve kaynağa yönlendirilir |
⚠ Kamuya açık olmak, açık lisanslı olmak değildir
Bu ayrımı özellikle yazıyoruz çünkü sıkça karıştırılır. TFF, FIFA ve IFAB sayfaları kamuya açıktır — herkes okuyabilir. Ama içerikleri telif korumalıdır ve yeniden dağıtılamaz. Biz onlardan veri kopyalamayız; özetler, atıf yapar ve doğrudan kaynağa yönlendiririz.
Yalnızca CC0-1.0 etiketli kaynaklar kamu malıdır ve serbestçe kullanılabilir. Maç arşivlerimizin tamamı bu kaynaklardan gelir.
3. Aritmetik Doğrulama Kapısı
Veri "kaynağı var" demek yeterli değil. Kendi içinde tutarlı mı? Her yayından önce arşivlerimiz aritmetik testlerden geçer:
- Süper Lig: Her sezonda maç sayısı = n×(n−1) · toplam galibiyet = toplam mağlubiyet · atılan gol = yenen gol · her kulüpte G+B+M = O ve 3G+B = P
- Çapraz doğrulama: 9.784 maçtan yeniden inşa edilen şampiyon, tamamen bağımsız kaynaklı 68 sezonluk şampiyon arşiviyle karşılaştırılır. 31/31 sezon birebir tutmuştur.
- A Milli: G+B+M = 645 · rakip bazlı maç toplamı = 645 · turnuva bazlı toplam = 645
- Dünya Kupası 2026: Türkiye'nin üç maçı, iki bağımsız kaynakla (FIFA fikstürü ↔ CC0 veri seti) çapraz doğrulanmıştır.
Bu Kapının Yakaladığı Hatalar
2009-10 Ankaraspor. Maç verisi 17 takım gösteriyordu, bağımsız arşivimiz 18. Bursaspor'un puanı 69 vs 75 — tam 6 fark. Araştırınca: PFDK 15.09.2009'da Ankaraspor'u küme düşürmüş ve tüm rakipleri 3-0 hükmen galip ilan edilmişti. 34 hükmen sonucu ekledik; sayılar birebir tuttu.
Galatasaray'ın şampiyonluk sayısı. Bir kaynağın özet tablosu 25 diyordu; sezon listesinden tek tek sayınca 26 çıktı. Tablo güncellenmemişti. Aritmetik kapı yakaladı.
A Milli gol krallığı — yayınlamadık. Kaynak veri setinin gol kaydı Türkiye için eksik: 645 maçın yalnızca 303'ünde tam kayıt var. Eksik veriden çıkarılacak bir gol krallığı listesi yanlış olurdu. Yayınlamadık.
4. Yayınlamadıklarımız
Bir yayıncıyı, yazdıkları kadar yazmadıkları da tanımlar.
- Spekülatif kazanç vaatleri. Kaynağı ve yöntemi açıklanmayan hiçbir kazanç vaadi yayımlanmaz.
- Doğrulanmamış mevzuat sayısı. Ücret, yaş, tarih. Kaynağı yoksa yazmayız.
- Eksik veriden çıkarılmış sıralama. A Milli gol krallığı buna örnektir.
- Editoryal puanlar. İçerik önceliklendirme puanlarımız vardır ama site ziyaretçisine gösterilmez — çünkü bunlar arama hacmi değil, iç yönetim aracıdır.
- Sponsorun etkilediği cevap. Sponsorluk, bir cevabın doğruluğunu veya sıralamasını değiştirmez. Sponsorlu alanlar editoryal içerikten kesin olarak ayrılır ve işaretlenir.
5. Neden 1.000 Sayfa Yapmadık
Elimizde 1000 soru var. Her birine ayrı bir sayfa açmak teknik olarak kolaydı. Yapmadık.
Çünkü 1.000 ince, birbirini tekrar eden sayfa üretmek okuyucuya fayda sağlamaz — ve arama motorları bunu ölçekli içerik kötüye kullanımı olarak değerlendirir. Bunun yerine sorular güçlü rehberler içinde cevaplanır: 25 amiral rehber, güçlü bağımsız içerikler ve araçlar. Soru havuzu (1000 soru) ise bir yön bulma haritası olarak açık tutulur — hangi sorunun hangi rehberde cevaplandığını gösterir.